Biblioteka Pedagogiczna Nowy Sącz
  Historia biblioteki

 

Opracowano na podstawie wspomnień byłych pracowników biblioteki

 

     W chwili obecnej nie posiadamy dokumentów pozwalających na odtworzenie pierwszych lat funkcjonowania zakopiańskiej biblioteki. Wraz z ludźmi tworzącymi jej historię, odeszły wspomnienia tamtych lat. Próbę zapisu początków istnienia placówki  podjęła mgr Halina Murasiewicz, kierownik biblioteki w latach 1968-73. Relacja pani Murasiewicz stanowi niezwykle cenny materiał, ponieważ autorka zawarła w niej informacje o zalążkach biblioteki, a co więcej dokonała chronologicznego zapisu wydarzeń aż do roku 1973. I tak, początkową bazą księgozbioru obecnej biblioteki pedagogicznej były książki pochodzące z Biblioteki Okrężnej "Ogniska" nauczycielskiego w Zakopanem, istniejącej jeszcze przed wojną. Do dziś zachowała się jedynie odbitka pieczęci tejże placówki. Ze wspomnień  p. Murasiewicz wynika, iż w okresie wojny księgozbiór przechowywany był u różnych osób. Tragiczne losy okupacji nie oszczędziły ludzi przechowujących depozyt biblioteczny, ani też nie pozwoliły przetrwać zbiorom. Ocalały jedynie pojedyncze egzemplarze. Powojenna historia tworzenia biblioteki jest bardziej udokumentowana i zapisana w pamięci tworzących ją osób. Pierwszą osobą honorowo pełniącą funkcję bibliotekarza była pani Jadwiga Nanowska, nauczycielka Szkoły Preussa - pierwszego ministra oświaty. Zabiegi o przydział lokalu czynione były u władz miejskich od samego początku istnienia i funkcjonowania biblioteki.
    W 1951 zaszło wiele korzystnych zmian dla rozwoju bibliotek, co miało niewątpliwie związek z ogłoszeniem statutu Pedagogicznych Bibliotek Wojewódzkich, zawierającego wiele regulacji prawnych. Wówczas też zaczęto organizować sieć bibliotek w powiatach. W tym czasie w Zakopanem odbyła się konferencja kierowników pedagogicznych bibliotek powiatowych, podczas której uchwalono symboliczny ryczałt 200 zł dla kierowników z 300 zł dodatkiem funkcyjnym. Odtąd bibliotekarz przestał pełnić swą funkcję społecznie i mógł być wynagradzany za swoją pracę. Konferencja odbywająca się w naszym mieście miała na pewno wymiar prestiżowy, bowiem wówczas jeszcze biblioteka zakopiańska nie była włączona do powstającej sieci, co nastąpiło dopiero w 1956 roku. Od 1 stycznia 1956 r. biblioteka uzyskała nazwę: PEDAGOGICZNA BIBLIOTEKA MIEJSKA w Zakopanem. W swoich zbiorach posiadamy książki z taką pieczęcią. Był to termin zmieniany i biblioteka nosiła zamiennie nazwę "miejskiej" lub "powiatowej". Niezależnie jednak od nazwy obsługiwała nauczycieli ze szkół zakopiańskich i szkół okolicznych wsi. Finansowaniem biblioteki zajmowały się władze miejskie, natomiast nadzór sprawowała Wojewódzka Biblioteka Pedagogiczna w Krakowie i inspektorat szkolny, który zatwierdzał wydatki personalne. Dużym osiągnięciem było przejście od 1959 roku Powiatowych Bibliotek Pedagogicznych na własne budżety, co pozwalało na samodzielne gromadzenie zbiorów według zapotrzebowań czytelniczych odbiorców. Otrzymywano 18 tytułów czasopism pedagogicznych i metodycznych, w tym trzy w języku rosyjskim. W tym czasie rozpoczęto kompletowanie roczników czasopism pedagogicznych. O tym, jak ciężkie były tamte czasy, świadczy fakt, że przy nazwisku kolejnej kierowniczki biblioteki- mgr Janiny Nowakowej zapisano informację: "Biblioteka zawdzięcza jej zdobycie maszyny do pisania" (relacja p. Murasiewicz).
    Sytuacja korzystnie się zmieniła z chwilą przyznania długo obiecywanego przez władze lokalu w willi Liliana przy ul. Gimnazjalnej 12, o pow. 105 m2. Nastąpiło to za kadencji mgr Haliny Murasiewicz, która kierowała biblioteką w latach 1968-1973. Była to osoba  z odpowiednimi kwalifikacjami, doświadczeniem bibliotekarskim i osiągnięciami w pracy pedagogicznej, co wykorzystała ówczesna dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Krakowie - mgr Wisłocka, stawiając przed nią nowe wyzwania. Pani Murasiewicz wywiązała się z postawionych przed nią zadań znakomicie, choć wymagało to ogromnego zaangażowania  i pokonania wielu trudności. Przeprowadziła bibliotekę do nowego lokalu, remontując ten lokal i gromadząc nowy sprzęt i księgozbiór. Kontynuatorką jej pracy była pani mgr Wieńczysława Żygadłowa, pełniąca funkcję kierownika od 1973 -1990 r. Najistotniejsze czynności wówczas wykonane to selekcja księgozbioru, wymiana sprzętu bibliotecznego, ścisła współpraca z Muzeum Tatrzańskim, pozyskanie drugiego etatu dla biblioteki. Zatrudniona w tym czasie pani mgr Maria Behrendt, określana mianem "skarbu bibliotecznego" (rel. p.Murasiewicz), założyła wzorowe katalogi: alfabetyczny i systematyczny, których mogła pozazdrościć każda biblioteka. Przy bibliotece działała Społeczna Rada Biblioteczna, a uwagi jej członków pozwalały na prawidłowe ukierunkowanie zakupów. Po reformie administracyjnej kraju biblioteka przeszła pod województwo nowosądeckie i została filią PBW w Nowym Sączu, i w takiej sieci bibliotek jest do dziś.
    Cała powojenna praca bibliotekarzy i cenny księgozbiór uległy zniszczeniu w dniu 11.03.1980 r. w wyniku pożaru willi Liliana. Z pożaru ocalało zaledwie 251 książek. Trud formowania biblioteki od podstaw zaczął się na nowo. Początkowo biblioteka dostała salę lekcyjną w budynku Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Zakopanem przy ul. Słonecznej 1. Na apel PBW wpływały dary z różnych bibliotek: z Nowego Targu, Limanowej, Nowego Sącza, Gorlic, Kielc, Krakowa, Włocławka, Kłobucka, Częstochowy – w sumie 592 woluminy. W tym początkowym okresie zakupiono 1206 książek i tak z niespełna 2 tysiącami woluminów w 1990 roku biblioteka przeprowadziła się do nowo wybudowanego lokalu w miejscu strawionej pożarem Liliany.  Śladem po byłym budynku jest tablica informacyjna umieszczona w 1992 roku na zewnętrznej elewacji bloku. Od 1994 r. kierownikiem placówki była  mgr Marta Machowska. Księgozbiór powstały jak feniks z popiołów sięga 18 tysięcy woluminów, w tym nowości z dziedziny pedagogiki i psychologii. Obecnie biblioteka komputeryzuje swoje zbiory w systemie LIBRA.

 

 
Projektowanie stron internetowych